KREDİ GARANTİ FONU

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ

KREDİ GARANTİ FONU (KGF)

 

Kredi Garanti Fonu (KGF), küçük ve orta ölçekli işletmelerin teminat olanaklarını genişletmeyi, büyüme ve gelişmelerine destek olmayı amaçlamaktadır. 42/2009 sayılı yasayla oluşturulmuştur. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası (KKTCMB) bünyesinde olup, ayrı bir tüzel kişiliği bulunmaktadır. KGF Yönetim Kurulu KKTC Merkez Bankası Başkanı, iki Merkez Bankası Başkan Yardımcısı, Başbakanlık temsilcisi, Ekonomi İşleriyle Görevli Bakanlık temsilcisi ve Maliye İşleriyle Görevli Bakanlık temsilcisi olmak üzere altı üyeden oluşmaktadır.

 

KGF, küçük ve orta ölçekli işletmeler için sağladığı kefaletle bu işletmelere destek vermekte, yatırımlarının ve işletmelerinin finansmanında banka kredisi kullanmalarını daha kolay hale getirmektedir.

 

KGF, geçici likidite problemi yaşayan ihracatçılar ile mal ve hizmet üreten gerçek ve/veya tüzel kişilere belirlenmiş koşullar çerçevesinde, risk paylaşımı esasına dayalı garanti vermektedir. Firmaların ihtiyaç duyduğu ve birçok nedenle geciken ya da karşılanmayan finansman ihtiyaçlarının karşılanmasına olanak sağlamaktadır.

 

Fon, geçici likidite sıkışıklığı yaşayan firmalar ile ekonomideki durgunluk nedeniyle yapılandırılacak borçlar için bankalar tarafından kullandırılacak kredilere garanti vermektedir.

 

Yeni ve küçük işletmelerin banka kredisine ulaşması için güçlü bir teminata sahip olmaları gerekmektedir. Öte yandan küçük ve orta ölçekli işletmelerin uzun vadeli kredi kullanmalarında da bankaca talep edilen yüksek teminatlar önemli bir engel olarak ortaya çıkmaktadır. Bunun dışında küçük ve orta ölçekli işletmelerin işlerini büyütürken mevcut kredi limitlerinin artırılmasında bankaca talep edilen ek teminatlar çoğu kez işletme ve banka arasında çözülmesi gereken bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır.

 

 

KGF, küçük ve orta ölçekli işletmelere verdiği garanti ve üstlendiği risk ile bu işletmelerin daha çok banka kredisi kullanabilmelerini sağlamakta, uzun vadeli ve uygun maliyetli kredilerden küçük işletmelerimizin de yararlanmasını mümkün hale getirmektedir. Bu sayede girişimcilik teşvik edilmekte, küçük ve orta ölçekli işletmelerin lehine ek bir kredilendirme sağlanarak ekonomik büyümeye ve kalkınmaya katkı amaçlanmaktadır.

 

Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Kredi Garanti Fonu Sistemleri

 

Kredi garanti sistemleri, işletmelerin kullandıkları kredilerin tamamının veya belli bir yüzdesinin ödenmesini, bankalara karşı taahhüt ederek işletmeleri destekleyen yapılardır. Bu sistemler, çoğunlukla kredi riskinin belli bir yüzdesini üstlenmekte olup, finansal kuruluşlarla riski paylaşmaktadırlar. Kârlı projesi ve/veya büyüme potansiyeli olan ancak yeterli teminata sahip olmayan veya kredi değerliliklerini kanıtlayacak finansal geçmişi bulunmayan işletmelerin krediye erişimlerinin sağlanması amacıyla oluşturulur.

 

Dünya genelinde kredi garanti sistemi uygulamaları ülkelerin ekonomik, sosyal ve hukuki yapılarına göre farklılaşmaktadır. Özellikle büyük ve gelişmiş ülkelerde birden fazla kredi garanti yapılanması bulunmakta olup, bu yapıların bölgesel olarak çok sayıda kuruluşu veya şubesi bulunmaktadır. Kredi garanti sistemlerinin çoğu tüm sektörleri hedeflerken, belli sektör veya işletme gruplarına odaklananlar da bulunmaktadır.

 

İzleyen sayfalarda kredi garanti fonu sisteminin işleyişi ile ilgili seçilmiş bazı ülke uygulamaları hakkında bilgi verilmektedir.

 

 

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Örneği

 

42/2009 Sayılı Kredi Garanti Fonu Yasası, KKTC Meclisi’nin 6 Nisan, 2009 tarihli 47. birleşiminde oybirliği ile kabul edilmiş, 15 Nisan, 2009 tarihli ve 69 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

 

Kredi Garanti Fonu’nun amacı, gerçek ve/veya tüzel kişilere, belirlenmiş koşullar çerçevesinde sağlanan garanti ile yatırımlarının ve işletmelerinin finansmanında banka kredisi kullanmalarını kolaylaştırmaktır.

 

Ticari işletmeler için sağladığı kefaletle bu işletmelere destek vermek, yatırımlarının ve işletmelerinin finansmanında banka kredisi kullanmalarını mümkün hale getirmek amacıyla kurulmuş olan KGF ticari işletmelere garanti sağlayarak, yatırım ve işletmelerin finansmanında kredi kullanımının kolaylaştırılmasını amaçlamaktadır.

 

KGF’den geçici likidite problemi yaşayan ihracatçılar ile mal ve hizmet üreten gerçek ve/veya tüzel kişiler, belirlenmiş koşullar çerçevesinde yararlanabilir.

 

Garanti talebinde bulunacak gerçek ve/veya tüzel kişilerden, taleplerin değerlendirmeye alınabilmesi için 100.- TL maktu inceleme ücreti, başvuru ile birlikte alınır. Talebin uygun bulunarak kredinin fonun garantisi ile kullanılması kararı alındıktan sonra banka, garanti sözleşmesini imzaladığı tarihte, bir defaya mahsus olmak üzere garanti miktarı üzerinden % 0.5 (binde beş) tutarındaki primi Kredi Garanti Fonu’na öder.

 

KGF’nin garantisine başvurabilecek kredinin alt sınırı her bir münferit gerçek ve/veya tüzel kişi için aynı risk grubunda olup olmadığına bakılmaksızın 50.000.-TL (ellibin) TL olup, en çok yüzde 60’nı aşmamak üzere her bir münferit gerçek ve/veya tüzel kişi için ayni risk grubunda olup olmadığına bakılmaksızın 1.000.000.-TL (birmilyon) TL ile sınırlıdır.

 

Kredi Garanti Fonu, geçici likidite sıkışıklığı yaşayan ihracatçılara, mal ve hizmet üreten gerçek ve/veya tüzel kişilere bankalar tarafından kullandırılacak krediler ile ekonomide yaşanan durgunluk nedeniyle bankalar tarafından yapılandırılacak borçlara ve/veya ek kredi olarak kullandırılacak kredilere garanti vermektedir.

 

Riskin paylaşımı ilkesine göre çalışan Kredi Garanti Fonu, kredinin fiilen kullandırılan tutarının en çok yüzde 60’ına kadar garanti vermektedir.

 

Banka, kredi başvurularını diğer kredilendirmelerine uyguladığı kural ve teamüllere göre değerlendirerek geri ödenebilirliğini uygun gördüğü kredi başvurularını KGF’nin garantisinin alınması amacıyla, 4 Haziran 2012 tarihli 103 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren tebliğde belirtilen belgeleri içeren başvuru dosyasını, “Garanti Talep Formu” ve “Garanti Başvuru Formu” ile birlikte gerçek ve/veya tüzel kişi adına Kredi Garanti Fonu’na gönderir.

 

KGF, başvurunun ön incelemesini yapar ve belgelerinde eksiklik olan ve/veya Yasa ve bu Tebliğdeki düzenlemelere uygun olmayan talepleri bankaya geri gönderir. Uygun olan talepleri ise kendi değerlendirmeleri ile birlikte Yönetim Kurulu’na sunar. Yönetim Kurulu kendisine gelen başvuruları inceler ve takdir hakkını kullanarak başvuruyu kabul veya reddedebilir. Yönetim Kurulu kredi değerliliğini ve teminatını uygun gördüğü gerçek ve/veya tüzel kişi lehine garantisinin üst sınırını, oranını, süresini ve koşullarını belirler. Başvuru sonucu bankaya yazılı olarak bildirilir. Banka, garanti için belirtilen şartları yerine getirerek garanti sözleşmesinin imzalanması için 3 (üç) ay içerisinde KGF’ye başvurur. Bunun üzerine KGF, banka ve gerçek ve/veya tüzel kişi ile sözleşme imzalar. Banka, garanti sözleşmesinin imzalanmasından itibaren 15 (on beş) gün içinde krediyi kullandırarak sözleşme (borç senedi), hesap açılış belgesi ve ödeme planının bir suretini KGF’ye gönderir.

KGF’nin garantisi ile kullandırılacak krediler için Banka ile KGF arasında garantinin genel esaslarını düzenleyen “Çerçeve Sözleşmesi” ve her bir garanti için “Garanti Sözleşmesi”, KGF ile geçek ve/veya tüzel kişi arasında “Garantinin Geri Ödenme Sözleşmesi” olmak üzere 3 sözleşme düzenlenir ve banka tarafından firmaya kredi kullandırılır.

 

 

Türkiye Örneği

 

Bakanlar Kurulu’nun 14 Temmuz 1993 tarih, 21637 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 93/4496 sayılı Kararına istinaden faaliyet gösteren “Kefalet” kuruluşudur.

 

KGF, küçük ve orta ölçekli işletmeler için sağladığı kefaletle bu işletmelere destek vermekte, yatırımlarının ve işletmelerinin finansmanında banka kredisi kullanmalarını mümkün hale getirmektedir.

 

KGF, KOBİ’lere verdiği kefalet ve üstlendiği risk ile bu işletmelerin daha çok banka kredisi kullanabilmelerini sağlamakta, uzun vadeli ve uygun maliyetli kredilerden küçük işletmelerin de yararlanmasını mümkün hale getirmektedir. Bu sayede girişimcilik teşvik edilmekte, KOBİ'ler lehine ek bir kredilendirme yaratılarak ekonomik büyüme ve kalkınmaya katkı sağlanmaktadır.

 

Kredi kefalet sistemi konusunda İngiltere ve Almanya’nın başarılı örnekleri bulunmaktadır. Türkiye’de sistemde Kredi Garanti Fonu A.Ş. kurulurken Almanya örneği baz alınmıştır.

 

Başarı vadeden genç ve yaratıcı girişimciler ile küçük ve orta ölçekli işletmelerin büyüme ve gelişmelerine destek veren KGF, iyi iş fikirlerinin önündeki teminat yetersizliği engelini ortadan kaldırmaktadır. Banka kredisi olanaklarına büyük işletmeler kadar kolay ulaşamayan küçük işletmelerin bu teminat problemi, KGF kefaleti ile giderilmekte, bu sayede KOBİ'lerin de banka kredileri kullanma imkanı doğmaktadır. Çalışan sayısı 250’den az olan işletmeler KOBİ olarak kabul edilmekte olup, imalat sanayi yanında hizmetler ve madencilik sektöründeki girişimcilerin de talepleri karşılanmaktadır. Türkiye’nin bütün yörelerindeki KOBİ’ler, esnaf ve sanatkârlar, tarımsal işletmeler ve çiftçiler, kadın ve genç girişimciler KGF kefaleti için başvurabilirler.

 

KGF kefaletlerinde öncelikli olarak değerlendirilen konular:

 

  1. Kadın ve genç girişimcilerin desteklenmesi,
  2. Yenilikçi yatırımların gerçekleştirilmesi,
  3. Verimliliği artıran ileri teknoloji içeren küçük girişimler,
  4. İhracatın desteklenmesi,
  5. İstihdam artışı sağlayacak yatırımlar,
  6. Bölgesel kalkınma amaçlı yatırımlardır.

 

Kefalet talebinde bulunan firmaların talebinin değerlendirmeye alınabilmesi için, maktu bir inceleme ücreti alınır. Talebin uygun bulunması ve kredinin KGF’nin kefaleti ile kullanılması durumunda da, kredi vadesi boyunca her yıl peşin olarak, kefalet bakiyesi üzerinden, kefaletin nakdi, gayri-nakdi veya diğer özelliğine göre, yıllık yüzde 1 ile yüzde 2 arasında değişen oranlarda komisyon alınır.

 

Bir KOBİ için kefalet üst limiti 1.000.000.- TL, bu KOBİ’nin doğrudan ya da dolaylı olarak risk grubu oluşturduğu işletmeler için ise kefalet üst limiti 1.500.000.-TL'dir.

 

Kredi Garanti Fonu A.Ş.’nin Kredi Değerlendirme Kıstasları:

 

  1. Proje, kredilendirme ilkelerine uygun ancak teminat yetersizliği nedeniyle krediye erişim güçlüğü içinde olmalıdır.
  2. Proje “kârlı”, “gerçekleştirilebilir” ve “sürdürülebilir” olmalıdır.
  3. Projeyi yürütecek yönetim kadrosu proje becerisi ve mesleki deneyime sahip olmalıdır.
  4. Proje istihdam artışı sağlamalı ve istihdamı korumalıdır.
  5. Proje “kabul edilebilir” risklere sahip olmalıdır.

6. Proje, çevreye karşı duyarlı ve saygılı olmalıdır.

 

İşletme ihtiyacına dönük her türlü kredi için kefalet verilmekte olup, kredi türü konusunda bir sınırlama bulunmamaktadır. Bu uzun vadeli bir yatırım kredisi olabileceği gibi, borçlu cari hesap şeklinde nakdi bir kredi ya da akreditif ve teminat mektubu gibi gayri nakdi bir kredi de olabilir.

 

1.Yeni İş Kurma,

2.Mevcut Tesisin Genişletilmesi,

3.Hammadde Temini,

4.Yeni Teknoloji Kullanımı,

5.Yeni İş Yerine Taşınma,

6.Nakit Sıkıntısını Giderme,

7.İhracatın Finansmanı,

8.İthalatın Finansmanı,

9.Teminat Mektubu Amaçlı Krediler,

10.Finansal Kiralama

  1. KOBİ’lerin Kullandığı Diğer Nakdi ve Gayrinakdi Krediler.

 

Riskin paylaşımı ilkesine göre çalışan Kredi Garanti Fonu, kredinin en çok yüzde 80’ine kadar kefalet vermektedir.

 

Türkiye’de Kefalet Süreci İki Şekilde İşler:

 

  1. Doğrudan
  2. Banka Üzerinden

 

 

1.Doğrudan:

 

KOBİ, projesi ile birlikte Kredi Garanti Fonu’na başvurur, firma incelemesi yapılarak mali tahlil raporu hazırlanır. Olumlu değerlendirme sonrasında kefalet koşulları belirlenir, KOBİ tarafından KGF’na yazılı olarak bildirilen çalışılan banka ile bağlantıya geçilerek kefalet tutarı ve diğer koşullar belirtilir. Kredinin kullandırılıp kullandırılmayacağı bankanın/finansal kiralama şirketinin insiyatifindedir.

 

2. Banka Üzerinden:

 

Firma, kredi talebi ile bankaya başvurur. Bankanın talep ettiği belgeler hazırlanır. Banka, kredi talebinin uygun olup olmadığını inceler, kredi talebi uygun bulunup teminat eksikliğinin olması halinde ilgili firmanın dosyasının bir örneğini firmanın muvafakatı ile KGF’ye gönderir. KGF uzmanları firma ile görüşme yaparak mevcut durumu ve projesi hakkında inceleme raporu düzenler. Firmanın kefalet talebi tutarına göre, KGF Genel Müdürlüğü’nün önerisi ile Kredi Onay Komisyonu (KOK)’na sunulur. (100.000.-TL’ye kadar olan talepler Genel Müdürlük tarafından en geç 1 hafta içinde; bu miktarı aşan talepler ise, en geç 2 hatfa içerisinde KOK tarafından karara bağlanarak sonuçlandırılır.) Olumlu değerlendirme sonrasında karar yazılı olarak iligli bankaya bildirilir. Firmalardan kefalet taahhütnamesi alınarak firma ve kefillerine imzalattırılır, karardaki koşulları yerine getirmesi sağlanır ve Kredi Geri Ödeme Garantisi düzenlenerek bankaya gönderilir. Banka tarafından firmaya kredi kullandırılır. Kredinin verilip verilmeyeceği tamamen bankanın insiyatifindedir.

 

İngiltere Örneği

 

Ticaret (İş), Yatırım ve Düzenleme Reform (BERR) birleşik krallık devlet dairesidir. 28 Haziran 2007 tarihinde Ticaret ve Sanayi Dairesi’nin dağıtılması üzerine kurulmuştur.

 

İngiltere’de rekabetçi ve esnek piyasa şartlarının oluşturulması suretiyle iş dünyasının başarı sağlamasını hedefleyen BERR (Department for Business, Enterprise and Regulatory Reform) isminde girişimcilik, küçük ve orta ölçekli işletmeler ve düzenleyici reformlarla ilgilenen bir birim bulunmaktadır.

 

Söz konusu birim İngiliz ekonomisindeki verimlilik artışının sağlanması amacıyla mevzuat düzenlemelerinin yapılması konusunda çalışmalarını sürdürmektedir. BERR aynı zamanda bölgelerin ekonomik performanslarının iyileştirilmesi amacıyla ticaret politikasının uygulanması ve geliştirilmesi ile yurt içi yatırımların artırılmasını hedeflemekte olup, İngiltere’yi bilim, Ar-Ge ve yenilikçilik alanında dünyanın en iyi merkezlerinden biri haline getirmeyi hedefleyen DIUS (Department for Innovation, Universities and Skills) ile de ortak çalışmalar yürütmektedir.

 

BERR aracılığıyla, verimliliğin artırılması, rekabetin ve yenilikçiliğin güçlendirilmesi ve istihdamın artırılması alanlarında önemli bir role sahip olan KOBİ’ler desteklenmektedir. KOBİ’ler İngiliz ekonomisinin bel kemiği olarak görülmektedir. KOBİ’lerin teminat problemine çözüm oluşturması amacıyla bir çok ülkede olduğu gibi İngiltere’de de Kredi Kefalet sistemi kullanılmaktadır. İngiltere’de bu amaçla 1981 yılında KOBİ Kredi Garanti Fonu (KKGF) kurulmuş olup, söz konusu kuruluş yıllar içinde ekonomideki ve politik önceliklerdeki değişikliklere göre şekillendirilmiştir. KKGF İngiliz hükümeti tarafından oluşturulan ve güvence olarak sunabilecek varlıkları olmayan KOBİ’lerin projelerinin hayata geçirilmesi amacıyla temerrüt riskine karşı kredi veren kuruluşlara verilen devlet garantisi niteliğindedir.

Sistemde garantinin maliyeti, ödenmemiş kredinin yıllık yüzde 2’si oranındadır ve BERR tarafından karşılanır. KKGF (KOBİ Kredi Garanti Fonu) sisteminde:

 

Finansöre kredinin yüzde 75’i oranında bir garanti sağlanır.

 

Üst limit 250.000 £, vade ise 10 yıla kadardır.

 

 

Almanya Örneği

 

Alman Garanti Bankalar Birliği (VDB) Almanya’da 50 yıldır KOBİ’lerin bankalardan kullanacakları kredilerde ve risk sermayelerinde garantör olarak yer alırlar. İlk olarak 2. Dünya Savaşı’nın ardından Batı Almanya Federal Cumhuriyeti’nde savaş sonrası yaraları sarabilmek amacıyla kuruldu. Amaç, ekonomik özellik taşıyan hiçbir projenin teminat yetersizliği yüzünden başarısızlığa uğramamasıydı. Başlangıçtan bugüne özkaynakları çeşitli ticaret camiası, esnaf birlikleri, sigorta şirketleri, ticaret odaları, endüstri federasyonu, bankalar birliği ve diğer ekonomik birlikler tarafından karşılandı. Bu nedenle Alman Garanti Bankalar Birliği özel sektörde “Kendi kendine yetebilen” kurumlar olarak adlandırılmaktadırlar.

 

Ekonomi içerisindeki tüm sektörlerdeki KOBİ’lerin ve her meslekten çalışanların finans dünyası içerisinde karşılaştıkları tüm problemlerin çözümüne yardımcı olunur. Sadece yeni girişimciler değil, aynı zamanda var olan şirketler de desteklenir. Geleneksel kredi ve kredi finansmanı yanında buna hükümet destekli programlar da dahildir.

 

Kâr amacı gütmeyen kuruluşlar oldukları için kurumlar vergisi dahil kredi işlemlerinin gerektirdiği bütün vergilerden muaftırlar.

 

Türkiye’deki Kredi Garanti Fonu A.Ş.’nin kuruluşunda Almanya’daki uygulamadan yararlanılmıştır. Almanya’da devlet kredi garanti kuruluşlarının riskine “rücua kefalet”(ortaya peşin para koymaksızın, KGF’lerin verdikleri garantiye devletin belirli oranlarda kefil olarak, bir tür güvence sağlaması) yöntemi ile yüze 65-80 oranında katılmaktadır.

 

Bu sistem KGF kuruluşlarına güveni arttırmakta ve iş hacmini büyüterek (çarpan etkisi ile) daha çok sayıda KOBİ’ye teminat verilmesini sağlamaktadır. Devletin para ödemesi ancak, kredi borçlusu KOBİ’nin borcunu ödememesi durumunda, bankanın KGF kuruluşuna rücu etmesi durumunda gerçekleşecektir. Bu durum kefalet borcunun muaccel hale gelmesi ile ortaya çıkmaktadır.

 

Almanya’da bankalar KGF için de teminat almakta ve takipte bulunmaktadırlar. Takip sonucunda bir açık kalması durumunda ise KGF’ye başvurmaktadırlar. Banka ile KGF bu açığı yüzde 20-80 oranında paylaşmakta ve Rücua Kefalet sistemi dolayısıyla da KGF üzerinde kalan riskin yüzde 65-80’i devlet tarafından karşılanmaktadır. Dolayısıyla KGF’nin riski oldukça düşmektedir. En uzun vade 23 yıldır. Ortalama vade ise 10 yıldır. Üst limit 1 milyon Euro’dur.

 

Almanya’da KGF’ler KOBİ Meslek Örgütlerinin bir kuruluşu niteliğindedir. Fakat devlet tarafından desteklenmektedir.

 

  • Sermayenin yüzde 51’i meslek kuruluşları, yüzde 49’u banka, tasarruf sandıkları ve sigorta şirketlerince konulur.
  • KGF’lere tam bir vergi muafiyeti sağlanmıştır.
  • Devlet yüzde 80’e varan oranlarda rücua kefalet vermektedir.
  • Bankalar Kanunu’na tabi özel ihtisas bankası (kefalet bankası) olarak yapılanmıştır. Mevduat bankalarına nazaran daha ayrıcalıklı bir konuma sahiptirler.

 

 

Avrupa Karşılıklı Garanti Kuruluş Birliği (AECM) Örneği

 

Kredi Kefalet Sisteminde örnek oluşturabilecek olan bir diğer sistem 1992 yılında Belçika Kanunlarına göre kurulmuş bulunan ve herhangi bir politik ya da ekonomik gruba bağlı olmayan ve uluslararası bir sivil toplum örgütü olan AECM (Avrupa Karşılıklı Garanti Kuruluş Birliği) tarafından uygulanan sistemdir.

 

Sistemin amaçları:

 

  • Üyelerin ortak çıkarlarını yansıtmak,
  • KOBİ’lerin desteklenmesi amacıyla ortak garanti kuruluşu olarak hareket etmek,
  • Kefalet veren grupların finansal olanaklarını geliştirmek ve mevzuat uyumunu bu amaçla sağlamak,
  • Üyeler arasında bilgi paylaşımını teşvik etmektir.

 

 

Ortak Garantör Kuruluşları

(Mutual Guarantee Societies)

 

Sanayi ve Ticaret Odaları, KOBİ Bankacılığı yapan finans kuruluşları gibi sosyal ekonomik çevreler tarafından oluşturulan girişimlerdir. KOBİ’ler, finansal kuruluşlar ve kamu kurumları arasında aracı görevi görmektedirler. Ortak garantör kuruluşları iş dünyası ile finans sektörü arasında aracı konumundadır.

 

KOBİ’ler açısından, garantör kuruluşlar girişimcilerle ya da Ticaret Odaları ile ortaklık aramaktadırlar. Genellikle serbest çalışan, orta ölçekli firmalar, başlangıç aşamasındaki firmalar ve çabuk büyüyen firmalar tercih edilmekte ve bütün sektörler dikkate alınmaktadır.

 

Garantör kuruluşlar, Firmaların finansmana erişimlerini sağlayarak onların büyümelerini teşvik etmekte, böylece serbest mesleklerin gelişimine katkıda bulunmaktadırlar. Kredi başvurularında risk değerlendirmesi yapılırken, firmaların maddi olmayan niteliksel (deneyim, yetenek, eğitim, projenin teknik değeri, iş planının oluşturulması hususundaki başarı gibi) özelliklerinin gelişimini teşvik etmektedirler. Risk analizi piyasanın teknik yapısı, rekabet ortamı ve benzeri unsurlar değerlendirilerek gerçekleştirilmektedir. Girişimcinin dilinin finansal dil ile uyumlaştırılmasına katkı sağlamaktadırlar. Firmaya uygun finansal yapı ile uygun kredi şartları araştırılmaktadır. Girişimciye finansal yönetim hususunda danışmanlık sağlanmaktadır.

 

 

Garanti Fonları (Guarantee Funds)

 

Devlet tarafından oluşturulan finansal garanti araçlarından olan Garanti Fonları, girişimcilerle doğrudan bağlantıya geçebilmekte ya da Ortak Garantör Kuruluşları tarafından alınan teminatların reasüransında görev alabilmektedirler. Böyle bir durumda kamu ve özel sektör arasında bir kaldıraç görevi görmektedirler.

 

Her iki araç da bankalar tarafından istenen teminatları karşılamakta güçlük çeken KOBİ’lerin yatırım fonlarına erişimini kolaylaştırma amacını taşımaktadır.

 

Kredi Garanti Sistemi kredinin en çok yüzde 80’ine kadar kefalet vermektedir.

 

 

Güney Kore Örneği

 

Güney Kore’de kredi garanti fonu sisteminin temelleri 1961 yılında bir fon oluşturulmasıyla atılmış daha sonraki yıllarda bu alanda önemli gelişmeler yaşanmıştır. Kodit (Korea Credit) ve KIBO (Kisul Bojiung), Güney Kore’deki temel kredi garanti kuruluşlarıdır.

 

 

Kore Kredi Garanti Fonu (KODIT), Kore Kredi Garanti Fonu Kanunu hükümleri uyarınca 1 Haziran 1976 tarihinde kurulmuş Ekonomi Bakanlığı’nın kontrolüne tabi bir kamu mali kurumudur. KODIT’e başvurular sanal ortamda ya da ofisleri aracılığı ile yapılmaktadır. Komisyon oranı binde 5 ile yüzde 3 arasında değişiklik göstermektedir. Garanti oranı yüzde 50 - yüzde 80 arasında değişiklik göstermektedir.

 

KIBO, 1986 yılında KODIT’in bir birimi olarak faaliyetlerine başlamış olup, 1989 yılında ayrılarak bağımsız bir kuruluş haline gelmiştir. KIBO, yenilikçi ve teknoloji yoğun sektörlerde faaliyet gösteren KOBİ’lere garanti sağlamaktadır. Bu işletmeler, çoğunlukla 5 yıldan az süredir faaliyet gösteren, yenilikçi ve/veya bilgi teknolojileri, nanoteknoloji, biyoteknoloji, uzay teknolojisi gibi sektörlerde yer alan KOBİ’lerdir.

 

Kore Kredi Garanti Fonu (KODIT) hangi hizmetleri vermektedir:

1.Kredi Kefalet Hizmeti: Genel kefalet, KOBİ’lerin banka ya da diğer finansal kuruluşlardan finansman sağlamalarını kolaylaştırır.

2.Kefalete Dayalı Sermaye Yatırımı: Kefalet kullanan KOBİ’lere direk yatırım yaparak, fonların daha uzun vadeli ve sağlam şekilde kullanılmasını sağlamaktadır.

3.Yönetim Danışmanlığı: KOBİ’lerin rekabet edebilirliğinin geliştirilmesi ve üretkenliğinin arttırılması kapsamında yönetim danışmanlığı ve değerlendirme hizmeti verilmektedir.

4.Kredi Sigortası: ticari faturaların ya da alacaklarının ödenmemesi risklerinden ve iflasların yaratacağı zincir halka etkisinden KOBİ’lerin korunmasına yönelik zararlarının kapatılması hizmeti sağlanmaktadır.

 

5.  Altyapı Kredi Garantisi: Kore Altyapı Kredi Garanti Fonu 1994 yılında kurulmuştur. Müteahhit firmaların kefalet işlemlerinden direk yararlanmalarını mümkün kılmaktadır. Özel sektör yatırımcıları ya da özel sektör proje firmalarının hükümet planlı altyapı projelerinde finansman bulabilmeleri kapsamında kredi ya da borç senedi kefaleti sağlanmaktadır. Firma KODIT’e başvurur, inceleme sonrasında kefalet verildiği taktirde bankadan altyapı kredisi temin edilir. Bu işlemlerde komisyon ücreti projenin riskli olup olmadığına bağlı olarak binde 2 ve yüzde 1.3 arasında değişmektedir.

 

Kefalet için firma evrakını KODİT’e getirerek başvuru yapar, Kredi analizi ve değerlendirme aşamasından sonra onaylanan başvuru için kefalet anlaşması yapılır. KODİT bankaya uygunluk ve kefalet tahsis yazısı gönderir, banka başvuru sahibine krediyi kullandırır.

 

Japonya Örneği

 

Japonya’daki kredi destek kuruluşlarından biri olan KOBİ birimi Küçük ve Orta Ölçekli işletme şirketi (JASMEC) 1953 tarihli Kredi Garanti Birliği Yasası adı altında KOBİ’lerin finans kuruluşlarından kredi alabilmelerini kolaylaştırmak amacıyla kurulmuştur.

 

KOBİ birimi Küçük ve Orta Ölçekli işletme şirketi bulundukları bölgedeki yerel KOBİ’leri o bölgenin koşulları uyarınca desteklemek ve garanti sisteminin etkinliğini arttırmak amacıyla birbirlerinden bağımsız olarak faaliyette bulunur. Bu kurumların en önemli sayılabilecek amaçlarından biri ekonomik gelişmeyi sağlamak KOBİ’lerin kredi değerliliklerini arttırarak işlerini geliştirmelerine yardımcı olmaktır.

 

Japonya’da kredi garanti sisteminin işleyişi iki aşamadan oluşmaktadır:

 

1- Kredi Garanti Kuruluşları: Kâr amacı gütmeyen kamu kuruluşları olup, finans kuruluşları tarafından KOBİ’lere sağlanan kredilere garanti vermektedir. Bunun yanı sıra  KOBİ’lere bilgi, yönetim danışmanlığı gibi hizmetler de sunmaktadırlar. Her bir kuruluş bağımsız bir yapıda olup, bulunduğu bölgenin ihtiyaçlarına cevap verecek nitelikte çalışmaktadır. Kredi garanti kuruluşları, kredi riskinin yüzde 80’ini üstlenmektedir.

 

2-...Kontr-Garanti Sağlayan Kuruluş: Japonya Finans Kurumu-JFC, Kredi Garanti Kuruluşları-KGK tarafından sağlanan garantilere kontr-garanti desteği sağlamaktadır. Kredi Garanti Kuruluşları, garantiyi onayladıktan ve finans kuruluşu tarafından kredi verildikten sonra, kredi doğrudan JFC tarafından sigortalanmaktadır. Kredi garanti kurumu eğer bu garanti kapsamında bir ödeme yapmış ise bunun yaklaşık yüzde 70 - yüzde 90 tutarını JASME’den talep edebilir. Bu sistem sayesinde Kredi Garanti Kurumlarının “borçlarını ödeyebilme güçleri” korunmakta ve kredi değerlilikleri güçlendirilmektedir.

 

Japonya’da kredi garanti sistemi kredi sigortası ile birlikte çalışan bir kurumdur. Kredi garanti kurumu kredinin kefaletini onayladığında ve finans kuruluşu tarafından da bu onay üzerine kredi verildiğinde kredi otomatik olarak KOBİ birimi Küçük ve Orta Ölçekli İşletme Şirketi (JASME) tarafından sigortalanır. Bu sigorta için kredi garanti kurumu yıllık olarak JASME’ye sigorta ücreti öder. İşletme risklerine göre garantinin binde5’i ile yüzde 2,2’si arasında değişen oranlarda ücret alınmaktadır. Japonya’da KOBİ’ler, kredi garanti sistemine doğrudan başvurabildikleri gibi finans kuruluşları aracılığıyla da başvurabilmektedirler.

 

 

Kredi Garanti Fonu Sisteminin Kredi Piyasasındaki ve KOBİ Dünyasındaki Rolü Nelerdir?

 

KGF sisteminin kredi piyasasındaki rolüne bakıldığı zaman, KGF süzgecinden geçen krediler, ikinci kez kontrol edildiğinden daha sağlıklı ve kontrollü bir risk değerlendirmesinden geçmiş olurlar. Kredi değerlendirme yükünü hafifletir. Bankalar, kredi vermeyi düşündükleri, fakat tereddüt ettikleri birçok firmalara da aldıklar garanti sayesinde kredi verme olanağı bulurlar. Bankalar yeni tanıştıkları, fazla bir piyasa istihbaratı bulunmayan firmalar ile ilgili KGF garantisi almaları durumunda kredi taleplerine daha olumlu yaklaşırlar ve yeni müşteri kazanmış olurlar. Küçük ve Orta Ölçekli İşletme (KOBİ) bankacılığının gelişmesine katkıda bulunur. Piyasalardaki sorunlu kredileri azaltır ve kredi hacmini artırır.

 

KGF sisteminin KOBİ dünyasındaki rolüne bakıldığı zaman ise, Küçük ve Orta Ölçekli işletmelerin teminat sorununu ortadan kaldırır. Kredi kurumu ile girişimci arasında köprü vazifesi görür. İşletmelerin krediye ulaşma imkânlarını kolaylaştırır ve uzun vadeli kredi kullanım imkanlarını artırır. KOBİ’lerin rekabet gücünü artırır. Kredi kurumları tarafından önceden verilen kredilerin yeniden yapılandırılmasına yardımcı olur. İhracatın ve Teknoloji yatırımların artması sağlar.